Ua suia le molimau a se ulugalii mai Tafatafa, ina ua la toe tula’i i luma o le Fa’amasinoga Maualuga i le mataupu o le lē usita’ia o le talosaga atu a le Fa’amasinoga e omai e molimau i le mataupu tau le palota a Falealili 1.
O le susuga ia Malili Nofovaega sa ia tulai i nai vaiaso talu ai, ma faapea atu i le Faamasino Sili, “sa faalafi maua e le FAST”.
Ae o le asō, Aso Lua 26 Me sa valaau ai le mataupu o loo molia ai Malili Nofovaega ma lona faletua ia Fa’amotuti’a Seu, i le lē usitaia o le faamasinoga – contempt of court.
Sa fesiligia e le faamasinoga le mafuaaga na lē auai ai i le fa’amasinoga i Aso 8 ma le Aso 15 o Tesema 2025. Ae sa fa’ailoa e Nofovaega ua lē sa’o le upu sa ia muamua fa’aaogaina.
“Lau afioga i le Fa’amasino, ou te fia toe fa’asa’o le upu ‘nana’ sa ou fa’aaogaina muamua, aua e lē o se upu talafeagai lea sa ou fa’aaoga,”
Na fesiligia loa o ia e le Fa’amasino Sili, le afioga ia Satiu Simativa Perese, pe aiseā ua toe sui ai lana molimau ae o ia lava sa tū ma le loto malie i luma o le fa’amasinoga ma fa’apea mai “sa faalafi ma’ua e le FAST.”
“Do you not realize that they were two separate movements? O le faasesē and faalafi, the two separate words”
“So why did you say that, “faalafi oulua”?
Na tali Nofovaega faapea sa tali atu i le vaiaso lea, ae e lē o manino lona mafaufau ma na te le’i sauni o le a tali i se tali faapea.

Sa ia mafaufau mulimuli ane, e le talafeagai ona ia auvatua ni faamatalaga faapea.
“E le’i manino lo’u mafaufau i upu sa ou avatua, ae mulimuli ane o’u mafaufau loloto iai – e le talafeagai ona ou auvatua ni upu faapea..”
Na toe fesiligia o ia e le afioga i le Fa’amasino ia Leiataualesa Darryl Clarke, ma faapea atu le faamasino – e iai taunu’uga ogaoga pe a pepelo se tasi i luma o le fa’amasinoga ae sa tali Nofovaega, ua ia malamalama i lea tulaga.

“Find you in contempt, you may go to prison. To prison. That is a penalty open to us..”
“You were very clear when you came to the Court about a month ago and said, “Sa faalafi ma’ua e le FAST..”
Sa faamanatu ia Nofovaega, e lei iai se isi na fesili atu iā te ia, ae sa tulai lava ma alu atu i luma o le Faamasino Sili ma tuuina atu lana faamatalaga.

“E lei iai se isi na fesili atu ia te oe..”
“Nobody asked you a question..”
“You came up to the front of the Courtroom and you volunteered that information”.
“And you were very unhappy about what had happened and why you were back in Court.”

“O lea la ua faigata ia te a’u ona ou talitonuina lau molimau lea ua aumai..”
“So I have a lot of difficulty buying what you are telling me that you made a simple slip of the tongue.”
“So you give your evidence, but I expect it to be honest evidence. And if at the end of the day we don’t accept your evidence, we will find you in contempt..”
Saunoa le Faamasino, e le faigata ia te ia ona faamaonia le moliaga o le le usitaia poo le olegiaina o le Faamasinoga.

“I have no difficulty finding people in contempt who have disrepected the orders of this Court or who come and lie to us..”
“Why should I believe you misused the word?”
“Lau Afioga ou te lei mautonu i le aso lea. Ua ou popole, ona o le taimi muamua lea ua ou tulai ai i luma o se faamasinoga.”
I lana molimau, na ia ta’ua ai sa ta’u atu e se tamaitai mai Malaemalu i le Aso 8 o Tesema, ua mae’a le mataupu, ma o le mafua’aga lea na latou toe fo’i ai i le fale.

Ae i le Aso 15 Tesema, sa ia fa’apea mai na ta’u atu fo’i e se ali’i e igoa ia Falaila Pu’a, ua mae’a le mataupu ma o le mafua’aga lea na latou liliu ese ai ma toe fo’i.
Ina ua tulai lona toalua o Fa’amotuti’a Seu e molimau, sa tagi o ia ma fa’ailoa i le fa’amasinoga lona popole ma lona fefe pea vaai atu i luma o le faamasinoga.
Sa tagi le tinā ia Fa’amotuti’a i luma o le faamasinoga ma faapea, “Lau afioga i le faamasino sa ma iai, ae alu atu le tama lea sa ta’ua e le toeina le igoa, ma fai atu ua uma le faamasinoga.. Lea na ma toe o ai, ae sa ma iai”.

Na tali atu Fa’amotuti’a ma loimata maligi i luma o le Faamasinoga.
“E lagoga lava le popole ma le fefe.. O au nei ua savali le 80 o o’u tausaga ae faatoa ou oo mai lea i se mea faapea..”
Sa fesiligia e le itu o leoleo, poo le a le mea ua ia popole ai fua.

“I omai leoleo loka aku a’u, makua ou fefe ai ā, o le taimi muamua lea i lou olaga ua ou oo ai se mea faapea”.
Na ia fa’ailoa fo’i o le ali’i o Falaila na ta’u atu ia i la’ua i Tiavi ua mae’a le mataupu i le Aso 15 o Tesema, lea na la lē omai ai i le fa’amasinoga.
Ua maea suesuega, ma tolopoloaina nei le mataupu a le ulugalii, e toe tula’i i luma o le fa’amasinoga i le Aso 26 Iuni 2026, mo le lauina o le fa’ai’uga a le Fa’amasinoga Maualuga.

Post Views: 5,266















